وسواس پولی از نگاه آدریان فرنهام و روانشناسی پول
اگر در مورد آدریان فرنهام مطالعه کرده باشید، کارهای ارزشمند او در حوزه روانشناسی پول را می شناسید. قرار بود سلسله بحثهایی را در حوزه روانشناسی پول داشته باشیم و نخستین موضوعات نیز، بر اساس چارچوبی که آدریان فرنهام تعریف کرده مطرح شود.
از میان پارامترهایی که در پرسشنامه MBBS یا سنجش رفتار پولی و نگرش نسبت به پول سنجیده میشود، وسواس پولی یا Money Obsessionیکی از مهمترین آنهاست. از آنجا که در ذهن بسیاری از ما، «وسواس» بیشتر به عنوان «وسواس در خصوص پاکیزگی» تداعی میشود، برخی ترجیح دادهاند اصطلاح Money Obsession را تحت عنوان «دل مشغولی پولی» ترجمه کنند که البته کار نادرستی نیست. اما در متمم، از همان اصطلاح وسواس پولی استفاده می شود. یکی از تعاریف ساده وسواس که میتواند برای کار ما مفید باشد به این صورت است:
هر نوع فکر یا تصویرى که بر خلاف اراده انسان، به ذهن او هجوم میآورد و سازمان روانى فرد را تحت سیطره خود قرار میدهد و اضطراب گستردهاى را در او بر میانگیزد.
این هجوم فکری میتواند مربوط به تمیزی محیط باشد. مانند کسی که بارها در روز، بدون دلیل مشخص دستهای خود را میشوید. میتواند به سلامتی یا امنیت فرزند مرتبط باشد. مانند مادری که دهها بار در طول روز با فرزندش تماس میگیرد و همیشه نگران سلامتی و امنیت فرزند خود است. میتواند از نوع عقیدتی باشد. مانند کسی به تازگی با یک مکتب فکری خاص آشنا شده، و در و دیوار و زندگی و مقالهها و افراد و دوستان و هر چیزی را بر اساس مترهای آن مکتب فکری میسنجد.
با توجه به این تعریف، وسواس پولی را به سادگی میتوان درک کرد. زمانی که پول، سهمی بیشتر از آنچه که باید را، در ذهن ما به خود اختصاص میدهد. شاید شما هم کسانی را دیده باشید که پس از چند سال، هنوز قیمت کالایی را که خریدهاند تا آخرین ریال آن میدانند و ذکر میکنند و به خاطر چند ریال که مثلاً بیشتر پرداختهاند، هنوز حسرت میخورند. یا کسانی که اگر یک بار شما را در یک رستوران مهمان کنند – یا وادار شوند که چنین کنند!– تا سالها به خاطر دارند که مثلاً به اندازه ۲۳۵۰۰تومان برای شما هزینه کردهاند و باید در جستجوی فرصتی باشند تا این هزینه به شکلی جبران شود.
آدریان فرنهام، روانشناسی پول و تمایل به نگهداری پول
مجموعه داراییها و نقدینگی هر یک از ما، مانند یک استخر از پول است. همانطور که آب یک استخر قرار نیست راکد باشد، نقدینگی ما و داراییهای ما هم قرار نیست راکد بمانند. البته بدیهی است که بخشی از داراییها گردش کندتر دارند و برخی دیگر سریعتر در دستان ما میگردند. به عنوان مثال ممکن است، خودرو ما هر دهه یکبار تغییر کند اما جیب ما، هر روز شاهد ورود پولهای جدید و خروج سریع (شاید بتوان گفت تبخیر یا تصعید!) آن پولها باشد...
برای مطالعه ادامه مطلب اینجا کلیک کنید...